"Początek końca?" Julita Mańczak, Jakub Małecki

Z roku na rok temat zmian klimatu staje się coraz bardziej chodliwy w dziale literatury faktu i popularnonaukowej. A już lodowce to swoiste gwiazdy tego alarmistycznego nurtu. Najwyraźniej ludzie chcą o nich czytać, bo temat bardzo na czasie a problem coraz bardziej palący. Dlatego książki takie jak „Początek końca?” szybko trafiaj do działu bestsellerów (choćby w księgarni TaniaKsiazka.pl): ludzie to kupują, ludzie się interesują. No dobra, ale z faktu, że coś się sprzedaje, nie wynika jeszcze że jest dobre (tu wstawcie sobie przysłowie o milionie much). A więc: czy książka Julity Mańczak i Jakuba Małeckiego jest dobra?

Na co poluje Moreni: luty 2021

W lutym znowu obrodziło premierami (choć na początku się nie zapowiadało). Fakt, że są to w ogromnej większości raczej rzeczy z kategorii "poczekam aż będzie na Legimi i kiedyś w wolnej chwili przeczytam", but still. Może to nawet lepiej, gorących premier do nadrobienia mam na pęczki.

Nie przedłużajmy więc.

Chcę mieć

"Mistyka kobiecości" Betty Friedan
10 lutego

Klasyka myśli feministycznej. Normalnie nie miałabym jakiegoś parcia na papier i pewnie zadowoliłabym się ebookiem (który już od jakiegoś czasu jest dostępny na Legimi), ale mam całkiem spory kawałek serii Biblioteka Kongresu Kobiet i chciałabym ja uzupełnić. A ten tom był już takim białym krukiem, że zdarzało mi się go widywać na Allegro za 250zł. Na pohybel spekulantom, kupię jak najszybciej.

Na czym w takim razie polegał ów nienazwany problem? Jakimi słowami kobiety próbowały go opisać? Czasami jakaś kobieta mówiła: „Czuję się w jakimś sensie pusta… niespełniona” albo: „Czuję się, jakbym w ogóle nie istniała”. Niektóre próbowały zapomnieć o udręce, sięgając po środki uspokajające. Czasami myślały, że problem dotyczy męża lub dzieci, albo że właściwie wystarczy tylko zmienić umeblowanie w domu, przeprowadzić się do lepszej dzielnicy, znaleźć sobie kochanka lub urodzić jeszcze jedno dziecko. Czasami szły do lekarza z objawami, których nie potrafiły opisać: „Czuję się zmęczona… potwornie złoszczę się na dzieci, złoszczę się tak bardzo, że aż mnie to przeraża… Czuję, że zaraz się rozpłaczę bez żadnego powodu”. (Pewien lekarz z Cleveland nazwał to „syndromem gospodyni domowej”.)
Fragment książki
Ameryka była z nich dumna. Mówiło się o szczególnej roli amerykańskiej pani domu, o jej osobistym szczęściu i historycznej misji. Tymczasem Friedan podsunęła tym rzekomo spełnionym kobietom lustro, w którym zobaczyły ogrom własnej frustracji, poczucie pustki, zagubienia, bezsensu i wstydu, że tak właśnie się czują. Dotarło do nich, że nie są same. Że jednak nie zwariowały, bo ich desperacja to doświadczenie milionów innych kobiet. W listach do autorki – a dostała ich całe stosy – pisały z przejęciem, że ta książka zmieniła ich życie.
Mistyka kobiecości to książka-legenda. Książka, która zmieniła świat. Kongres Kobiet otwiera nią swoją Bibliotekę, w której znajdą się kluczowe dzieła feministyczne. Polecamy „Mistykę” tym wszystkim, którzy uważają, że miejsce kobiety jest w domu, bo tak chce natura. I wszystkim, którzy uważają feminizm za dziwactwo, które nie dotyczy „zwyczajnych kobiet”. Ale polecamy ją także tym z Was, które – i którzy – wiedzą, że jest inaczej. To książka, od której zaczął się wielki zryw i wielka zmiana.
Magdalena Środa
Mistyka kobiecości to klasyka feminizmu liberalnego. Friedan dowodzi, że kobiety to przede wszystkim jednostki, które nie mniej niż mężczyźni mają prawo dążyć do samorealizacji w sferze publicznej. Masowe zamknięcie kobiet w domach to gotowy przepis na frustrację i nerwice, a przy tym absurdalne marnotrawstwo ludzkiego potencjału. Ta książka powstała pół wieku temu w Ameryce, ale warto do niej wrócić tu i teraz, bo aktywizacja zawodowa kobiet pozostaje wielkim wyzwaniem polityki społecznej w Polsce i w Europie.
Małgorzata Fuszara

Stosik #135

Miał być sukces, że stosik taki minimalistyczny i bez zakupów własnych. Ale na fanpagu przypomniano mi, że istnieje coś takiego, jak WOŚPowe aukcje. Więc poszłam sobie obejrzeć, co tam na Allegro. I na charytatywnych aukcjach co prawda nic ciekawego nie znalazłam, ale znalazłam inne rzeczy.

Od lewej mamy trzy książki do recenzji. Pierwsze dwie od księgarni TaniaKsiazka.pl .  "Początek końca?" zamówiłam na fali katastrofizmu klimatycznego, który był mnie ostatnio dopadł czytelniczo. Jest to wywiad sowicie okraszony pięknymi zdjęciami i ilustracjami, więc czyta się szybciutko, dziwi mnie tylko, że wydawca nie dał mu twardej oprawy, bo się należała. "Matka żelaznego smoka" zaś to oczywisty must have, bo Swanwick mnie poprzednio urzekł. Zaś "Języki zwierząt" przybyły od wydawnictwa Marginesy. Czytałam już powieść tej autorki i nieszczególnie mi się spodobała, no ale to zupełnie inny gatunek, mam nadzieję, że z książką popularnonaukową poszło jej lepiej. Poza tym to kolejny tom serii Eko, więc i tak musiałam mieć.

A reszta to towar używany z Allegro. Obrodziło mi Żabińskimi: "Przekrój przez zoo" już dawno chciałam przeczytać, "Z życia zwierząt, t. I" wzięłam, bo było akurat u tego samego sprzedawcy (jak mi się spodoba, to skompletuję pozostałe 5 tomów), podobnie jak "Ludzie i zwierzęta" (choć akurat ten tytuł też miałam na oku od jakiegoś czasu). Dalej kolejna popularnonaukowa pozycja, czyli "Drapieżca i ofiara", o której wiem niewiele, ale tania była. Poza tym skusiłam się na "Anglicy. Przewodnik podglądacza" z serii Mundus od Wydawnictwa UJ, który już od jakiegoś czasu chciałam przeczytać. A że książki tego wydawnictwa ogólnie tanie nie są i rzadko na promocjach bywają, to używka w świetnym stanie za kilkanaście złotych jest fajną okazją. A "Słodki Goździk" to powieść, w której narratorem i głównym bohaterem jest koń. Zaciekawiła mnie, choć kompletnie nie wiem, czego się po niej spodziewać.

A poza tym, wydawnictwo Czarna Owca przysłało mi ebooka "Końca świata" (mówiłam, że katastrofizm mnie opętał):

Jestem już w połowie i to bardzo przyjemna (sic!) lektura jest. Nie mogę się doczekać, aż dojdę do rozdziału o kosmitach ;)

"Służące do wszystkiego" Joanna Kuciel-Frydryszak

Przyznam, że nie zainteresowałam się „Służącymi do wszystkiego”, kiedy po raz pierwszy o niej usłyszałam. Nie pamiętam już dlaczego, ale zapewne wzięłam ją za pozycję historyczną, a z takimi nieszczególnie mi po drodze. Niemniej, w ostatnim czasie ze wszystkich stron napływały do mnie opinie, jaka świetna jest to lektura, a do tego feministyczna (tu od razu zaznaczę, że chodzi o bardzo szeroko rozumiany feminizm jako pojęcie obejmujące tematy silnie związane z kobietami. Choć z drugiej strony jeśli ktoś szukałby książki idealnie wpisującej się w termin herstorii, to to jest taka książka). I rzeczywiście, jest to pozycja opowiadająca o historii, w sensie świata, który już przeminął. Bliżej jej jednak do reportażu niż do naukowej monografii czy choćby popularnonaukowej książki. 

"Czym jest życie" Paul Nurse

Czasem zdarza mi się trafić na książkę, co do której nie mam ani żadnych oczekiwań, ani żadnych przewidywań, a nawet trudno mi jest określić, o czym tak dokładnie ta książka ma być. Po lekturze wrażenia miewam różne, ale rzadko jest to rozczarowanie, bo trudno zawieść oczekiwania, których nie ma. „Czym jest życie?” właśnie do takich książek należy. Przyznam, że skusiło mnie nazwisko noblisty na okładce no i fakt, że to akurat moja dziedzina. 

"Splątane drzewo życia" David Quammen

Jeśli chodzi o książki popularnonaukowe, to zasadniczo wolę, żeby pisali je naukowcy. Może i styl nie jest wtedy tak kwiecisty jak u publicystów, ale przynajmniej mam pewność, że niczego nie przeinaczono albo zanadto nie uproszczono w imię ufajnienia tekstu. Tymczasem Quammen, dziennikarz od kilkudziesięciu lat, zdołał mnie oczarować swoim „Splątanym drzewem życia”, które podejmuje niełatwą tematykę. Niestety, opis wydawcy trochę tę książkę skrzywdził, co widać po kompletnie niezasłużonych przeciętnych notach na Lubimy Czytać.

Na co poluje Moreni: styczeń 2021

Nowy rok i nowe zapowiedzi. Tym razem nieco mniej niż w gorącej końcówce zeszłego roku, ale za to na bogato, bo zaskakująco dużo tych książek to moje must have. Przy czym byłoby ich więcej, gdyby nie moja zasada nie pisania o kolejnych tomach cykli, których jeszcze nie zaczęłam czytać. Oraz gdyby Mag konkretniej podchodził do swoich zapowiedzi.;)

Tymczasem nie przeciągajmy.

Chcę mieć

"Matka żelaznego smoka" Michael Swanwick
15 stycznia

Tak, wiem, że można je było kupić już w grudniu, ale poza sklepem Maga pojawią się dopiero teraz, więc skorzystałam z okazji. "Córka żelaznego smoka" bardzo mi się swego czasu podobała, więc chętnie dołączę kolejną Ucztę Wyobraźni do swojej kolekcji.

Michael Swanwick, laureat wielu nagród, wraca do brutalnego postindustrialnego świata fantasy Córki żelaznego smoka, swego arcydzieła obwołanego Ważną Książką Roku przez "New York Timesa", z kolejną, samodzielną powieścią Matka żelaznego smoka.
Caitlin z rodu Sans Merci, półkrwi elfka, jest młodą pilotką inteligentnego mechanicznego smoka. Wracając z pierwszej grabieży dusz odkrywa w sobie niechcianą pasażerkę na gapę. Gdy zostaje wrobiona w zamordowanie swego brata, ratuje się, uciekając do uprzemysłowionego Faerie, by tropić jedyną osobę mogącą oczyścić ją z zarzutów. Niestety jednak nie ma pojęcia, że cała gra toczy się o wyższą stawkę. Jej czyny mają na zawsze odmienić świat.

Stosik #134

Grudzień okazał się zaskakująco obfity książkowo: trochę kupiłam, trochę wygrałam, a trochę dostałam. Jest się więc czym pochwalić.

Na tej nieskładnej kupie górna sekcja to właśnie wygrana w instagramowym konkursie. "Listy do astrofizyka" Neila deGrasse Tysona były oczywistym must have, bo zbieram jego książki wydane przez Initium (z czytaniem trochę gorzej, zaległości mam). "Zamek w chmurach" to kolejny tom trylogii zamków Jones (o pierwszym w zachwytach pisałam tutaj), więc kolejny must have. "Zabójstwo Brangwina Kąkola" to podobno świetna pozycja dziecięco-młodzieżowa, więc będzie do biblioteczki młodej (a poza tym jest prześlicznie wydana). A na "Supernawigatorów" czaiłam się od chwili premiery, ale książki z Wydawnictwa UJ są dość drogie i rzadko przeceniane, więc potrzebowałam okazji.

Sekcja dolna to z kolei książki do recenzji od księgarni Taniaksiazka.pl. "Pies zawodowiec" okazał się rozczarowaniem, o czym już pisałam. "Splątane drzewo życia" jest znacznie lepsze, ale jeszcze go nie skończyłam.

Sekcja środkowa to zakupy i prezenty. Od lewej trzy prezenty urodzinowe od Lubego. "Biblioteka szaleńca" chyba miała być jakąś sugestią XD A "Podglądając wieloryby" i "Wyobrażone życie" chciałam przeczytać praktycznie od momentu premiery, teraz mam własne i nie muszę czekać, aż wskoczą na Legimi. "Gospodarz Giles z Ham..." jest prezentem spod choinki.

Reszta już kupiona. "Unicestwienie", "Ujarzmienie" i "Ukojenie" to perełka znaleziona na jednej z grup na fejsie i kupiona okazyjnie za 15 zł sztuka. Trzy kolejne to zakupy z Dedalusa. Właściwie chciałam tam kupić tylko "Podziemne życie", ale płacić za przesyłkę dla jednej książki to jednak jakoś niehalo. No to w koszyku wylądowało jeszcze "Jeść przyzwoicie" (śledztwo dziennikarskie w sprawie pochodzenia i jakości jedzenia) i "Dobre ciało" (esej feministyczny. Choć trochę rozczarowanie, bo spodziewałam się pełnowymiarowej książki, a to takie nadmuchane do granic możliwości 100 stron).

Podsumowanie roku 2020

To był dziwny rok. Dla mnie pełen zmian fundamentalnych nie tylko w życiu czytelniczym, ale tak ogólnie. I nie wszystkie były związane z pandemią. Powiedziałabym nawet, że akurat tutaj pandemia niewiele zmieniła, bo będąc najpierw w ograniczającej mobilność ciąży, a później z małym dzieckiem i tak raczej nigdzie by,m nie wychodziła. Największa różnica jest taka, że inni też nie wychodzili.

Wybawieniem czytelniczej egzystencji okazało się Legimi, bo jednak z niemowlakiem na ręku trudno czytać książki papierowe, zwłaszcza jeśli mają postać opasłego tomu w twardej okładce. Co prawda Legimi miałam już wcześniej, ale zmieniły się moje nawyki: teraz częściej niż zupełnie nowe książki czytam symultanicznie w ebookach to, co i tak mam w papierze. Niestety, nabawiłam się też złego zwyczaju czytania na telefonie, ale to akurat dlatego, że mój Kindle nie jest podświetlany, a elektronicznie czytam zwykle przy usypianiu młodej, kiedy bywa ciemno. Eksperymentowałam też z audiobookami, ale tylko po to, żeby się przekonać, że to nie dla mnie.

Jako ilustracja wpisu: 9 najpopularniejszych fotek na moim ksiązkowym Instagramie. Jakby ktoś miał ochotę zaobserwować: kronika.ksiazkoholika

Jakimś cudem udało mi się też wreszcie zaliczyć dwa postanowienia noworoczne, które podejmowałam od lat, bezskutecznie. Mianowicie udało mi się przeczytać w roku 53 książki (wliczając komiksy), z czego ponad 12 było ebookami. Toteż na ten rok nie czynię żadnych postanowień.

Ale dość już ogólników, przejdźmy do cyferek.

Przeczytałam więc 48 książek oraz 5 komiksów. Z tego aż 22 było ebookami (nie liczyłam tu książek czytanych w trybie mieszanym), widać więc wpływy Legimi. Jeśli chodzi o ilość czytanych tytułów miesięcznie, to rok był bardzo wyrównany: 3 do 5, więc nie będę wypisywała najobfitszych i najmniej obfitych miesięcy.

Pod względem ilości stron zanotowałam znaczny wzrost (o ok. 25%) - w tym roku przeczytałam 16 172 strony, aczkolwiek jest to liczba lekko niedoszacowana, bo nie mam pojęcia ile stron ma "Dragoneza". Daje to średnio 344 strony na książkę, czyli o 5 więcej niż w roku ubiegłym. Najgrubszy znowu był Jim Butcher ze swoimi "Zimnymi dniami (714 stron), a najcieńsze dwie książeczki z serii TED Books. "Wrząca rzeka" i "Jak będziemy żyć na Marsie" mają po 112 stron.

Liczyłam, że Legimi pozwoli mi ograniczyć zakupy książkowe, ale się przeliczyłam. W pierwszej połowie roku nawet dobrze się zapowiadało, był nawet miesiąc, kiedy nie kupiłam nic, ale... Później odkryłam internetowe antykwariaty. A później nawiązałam jeszcze nową współpracę i tak minimalistyczne założenia poszły się tarmosić w krzaki. W tym roku przybyło do mnie 117 książek... Z czego przeczytałam jedynie 37 (trzy to tytuły czytane dawno i kupione teraz).

Stosunek płci autorów w tym roku z nieznaczną przewagą kobiet: 20 panów i 22 panie. Do tego 6 książek napisanych przez zespoły mieszane. Jestem całkiem zadowolona z tego wyniku.

Tutaj powinna być sekcja wykresów, ale przyznam Wam szczerze, że piszę to późną nocą licząc, że młode nie obudzi się zanim skończę i nie chce mi się już ich składać. Więc będzie tylko opisowo.

Gatunkowo ku mojemu pewnemu zaskoczeniu, najwięcej przeczytałam fantasy - aż 15 sztuk. Do tego 7 książek SF, czyli fantastyka znowu w natarciu. Głównie dzięki zbiorom opowiadań, ale zawsze. Bardzo mocno trzyma się sekcja non-fiction: 12 reportaży i 11 książek popularnonaukowych  daje razem prawie połowę tegorocznych lektur. Poza tym komiksy i jakieś pojedyncze powieści obce, dziecięce i eseistyka.

Jeśli chodzi o narodowości, to czytałam książki autorów z 8 rożnych krajów (z wyłączeniem komiksów, bo te dodałyby jeszcze kolejne dwa). Najwięcej oczywiście pochodziło z USA (aż 20). Drugie miejsce ku zaskoczeniu absolutnie nikogo zajęła Polska z 13 autorami. Zaskakująco mało czytałam za to autorów brytyjskich, bo tylko 4. Do tego 3 Szwedów (to pewne zaskoczenie), dwie Holenderki i po jednym autorze z Australii, Niemiec i Peru.

Na koniec oczywiście hity 2020 roku (miały być też kity, ale doszłam do wniosku, że nie mogę wskazać obiektywnie złych książek. Raczej takie, które mnie rozczarowały, ale wiem, że istnieje target, któremu będą pasować jak ulał). Muszę przyznać, że czytelniczo był zaskakująco udany, bo podejrzanie łatwio było mi je wybrać. Oto one (kolejność losowa, a właściwie chronologiczna w porządku czytania):

• "Dobry wilk" Lars Berge - świetny reportaż, trochę kryminalny, trochę mierzący się z zagadnieniem postrzegania przyrody przez współczesne społeczeństwo. Autor nieco gwiazdorzy, ale ma kilka ciekawych wniosków, a poza tym czyta się świetnie.
• "Dramat zwierząt domowych" Achim Gruber - książka popularnonaukowa, napisana przez profesora patologii weterynaryjnej i kierowana do właścicieli, aby naświetlić im pewne mnie lub bardziej oczywiste mroczne strony wspólnych relacji ludzko-zwierzęcych. Niektóre rozdziały czyta się jakby były najnowszym odcinkiem jakiegoś "CSI", ale nie zawierają naukowych bzdur jak rzeczony serial.
• "Służące do wszystkiego" Joanna Kuciel-Frydryszak - o tej książce jeszcze notki nie mam, ale spoko, będzie. To coś w rodzaju historycznego reportażu. Autorka postanowiła przedstawić losy jednej z najliczniejszych i, paradoksalnie, najbardziej zapomnianych grup społecznych międzywojennej (i nieco przedwojennej również) Polski, mianowicie służbę domową. Tą niewykwalifikowaną (bo wyrafinowani kucharze czy wyszkoleni kamerdynerzy i pokojówki to trochę co innego), często niepiśmienną, głównie żeńską. I śmiem twierdzić, że jej się udało. Portret z pewnością jest niepełny, ale za to na ile się dało kompleksowy i wyrazisty.
• "Bezgwiezdne Morze" Erin Morgenstern - najlepsza powieść, jaką w tym roku przeczytałam. Morgenstern to jednak jakość sama w sobie, niewielu jestem w stanie wymienić autorów, którzy operują piórem na tym samym poziomie co ona.

I to tyle. Mam nadzieję, że nowy rok będzie stabilniejszy i bardziej udany. To są zawsze dobre wyznaczniki.

"Pies zawodowiec" Laura Greaves

Jak już kiedyś pisałam, nie przepadam za książkami o psach. Głównie dlatego, że są to albo poradniki, które interesują raczej właścicieli tych czworonogów niż kogokolwiek innego, albo ckliwe powieści o psiakach z wielkim sercem. Niemniej, lubię poczytać o konkretnych psach, takich, co mają jakieś zajęcie w życiu, z jakichś jednak przyczyn wydawcy nie wydają o nich zbyt wielu książek (kojarzę dwa tytuły, w tym jeden sprzed chyba kilkunastu lat, o którym wiem tylko dlatego, że znalazłam go przypadkiem w antykwariacie). Toteż kiedy trafiłam na zapowiedź „Psa zawodowca” Laury Greaves (za którego dziękuję księgarni Taniaksiazka.pl), pomyślałam, że to może być jakieś wypełnienie tej dziwnej luki.